KR. Kredietcrisis 200819 DECEMBER 2008
Uit de TARP-fondsen (zie 3 OKTOBER 2008) worden Chrysler en General Motors gesteund met onmiddellijk 13,4 miljard U.S.-dollar plus binnenkort eventueel nog 4 miljard U.S.-dollar extra. President Bush zegt dat hiermee wordt voorkomen dat beide autoconcerns failliet gaan, met ongekende gevolgen voor de economie die al in een recessie verkeert. Het betreft geen gift, maar een lening die op 31 maart 2009 opeisbaar wordt als dan mocht blijken dat deze bedrijven toch niet kunnen overleven. Ford zegt voorlopig geen overheidsgeld nodig te hebben.
16 DECEMBER 2008
In Amerika heeft de FED de rente verlaagd van 1 % tot vrijwel nul; men zegt een bandbreedte aan te houden tussen nul en 0,25 %.
15 DECEMBER 2008
Naar verluidt 50 miljard U.S.-dollar (bij het schandaal Enron in 2001 ging het om een fraude van 30 miljard U.S.-dollar) is verloren gegaan bij effectenmakelaar Bernard L. Madoff Investment Securities LLC, gevestigd in New York. Dit bedrijf was ooit de grootste market maker op Nasdaq. Het blijkt te gaan om een ordinair piramidespel, "it's just one big Ponzi scheme". Carlo Ponzi, een Italiaanse immigrant, introduceerde het piramidespel in Amerika en werd zo een van de grootste zwendelaars in de Amerikaanse geschiedenis. Bernard Madoff is de nieuwe kampioen. Hij werd gearresteerd op 11 december 2008. Aanvankelijk heerste puur ongeloof, maar nu enkele dagen verder zijn de feiten onloochenbaar. Bernard Madoff was een gerespecteerd man. Grote bedrijven, bijvoorbeeld General Electric, Citigroup, Zwitserse banken, holdingmaatschappijen in Japan, vermogensbeheerders op Bermuda en de superrijken van de wereld "belegden" bij hun geliefde Bernie zonder veel vragen te stellen. Toezichthouders lieten deze effectenmakelaar lopen. Nu staat elke betrokkene in zijn hemd. Het sprookje Bernard Madoff is uit.
4 DECEMBER 2008
Het ECB-rentetarief is met 0,75 % verlaagd tot 2,5 %.
13 NOVEMBER 2008
Derde kwartaal 2008 rapportage ING Groep N.V.
Geloof geen enkel (winst-)cijfer, eis het bewijs. ING rapporteert een verlies over het derde kwartaal, maar over de eerste 9 maanden van 2008 nog wel winst. Ik kan het niet geloven. ING rapporteerde zelf 37.208 miljoen euro shareholders' equity op 31 december 2007. Op 30 juni 2008 was deze shareholders' equity gedaald tot 28.060 miljoen euro, en op 30 september 2008 verder gedaald tot 23.723 miljoen euro. En toch nog winst tot nu toe in 2008? Wie gelooft dat? Nominaal 499 miljoen euro aandelenkapitaal plus 9.182 miljoen euro agioreserve plus een serie genoemde reserves, meest herwaarderings-reserves, ad - schrik niet - negatief 9.465 miljoen euro en ongespecificeerd "other reserves" ad 23.507 miljoen euro, dit alles is bij elkaar de genoemde 23.723 miljoen euro shareholders' equity. Ik vroeg mevr. D. Hillenius, Hoofd Investor Relations van ING, om toelichting/informatie over de herkomst/samenstelling van genoemde "other reserves" ad 23.507 miljoen euro; het zijn vooral ingehouden winsten en voorts betreft het een restpost om de balans kunstmatig sluitend te maken. Een balans die los staat van de V/W-rekening.
In de bedrijfseconomische literatuur staat dat de balans, de V/W-rekening en het kasstroomoverzicht een onderling (comptabel) verband vertonen. Waar vervolgens in theorie en praktijk de hand mee wordt gelicht. Dit laatste gebeurt slechts bij wijze van uitzondering, aldus vergoelijkt men, maar een bewijs daarvoor - voor de juistheid van zo'n uitzondering - is nergens te vinden. Zo belazeren zelfs professoren zichzelf.
11 NOVEMBER 2008
De Chinese overheid pompt heel veel miljarden in de eigen economie en diverse beurzen reageerden aanvankelijk positief. Met alle respect, hoe goed China het ook doet, vooralsnog is het Bruto Nationaal Product van China minstens een factor 3 kleiner dan dat van Amerika. De koersen op Wall Street daalden opnieuw, want de problemen in Amerika zijn gigantisch. Ook bij General Motors spoort de V/W-rekening niet met de balans met alle gevolgen van dien. Geen enkel winstcijfer en bijgevolg ook geen enkel rendementscijfer is nog te vertrouwen. Wat telt is dat GM voor 6,9 miljard U.S.-dollar inteert op zijn kapitaalreserves en de aandelenkoers tuimelt naar een nieuw dieptepunt.
Zie 17 SEPTEMBER 2008; het noodplan bij AIG bleek ontoereikend te zijn. Het is vervangen door een nieuw nog omvangrijker pakket steunmaatregelen tot in totaal 150 miljard U.S.-dollar.
6 NOVEMBER 2008
De ECB heeft het rentetarief met een half procent verlaagd tot 3,25 %.
Derde kwartaal 2008 rapportage Aegon N.V.
Aegon zegt enerzijds: "Lower bond values lead to EUR 2.5 billion decrease in revaluation reserve." En anderzijds: "Lower bond values, however, have no impact on AEGON's earnings. Waarom niet? Aegon zegt: "AEGON's ample liquidity and strong asset and liability management mean that it is unlikely that AEGON will be forced to sell assets at distressed prices." Stellig beweert Aegon: "Unrealized losses are not a proxy for impairments." Toch daalt Aegon's shareholders' equity met EUR 2.5 billion. Het is wel degelijk een reëel verlies dat terecht vermeld staat op de balans, alleen niet op de V/W-rekening. Omdat het zogenaamd niet gerealiseerd heet te zijn. Waarom dan toch op de balans? Aegon en velen met Aegon zitten in een spagaat met de woorden 'incasseren' en 'realiseren'. Zodra iets wordt gerealiseerd bij Aegon (bedoeld wordt het moment van verkoop van een bepaalde asset) dan wordt het ook opgeofferd, waarmee slechts een uitruil plaatsvindt van goed tegen geld. Van zo'n transactie - een momentaan gebeuren - wordt niemand beter of slechter als de boekwaarde goed is. Zie ook 14 AUGUSTUS 2008. De 'revaluation reserve' op de balans van Aegon was nota bene al negatief EUR 3 billion en deze post staat per ultimo september 2008 op negatief EUR 5.5 billion. Een negatieve reserve is feitelijk kletskoek. Aandeelhouders weten wel beter; zie de ontwikkeling van Aegon's aandelenkoers. Als het verloren terrein weer zal worden teruggewonnen, dan zal de koers ongetwijfeld weer gaan stijgen. Aegon, ik citeer, is "well-positioned to benefit from eventual upturn" en het zal dus ooit wel weer goed komen.
29 OKTOBER 2008
In Amerika is de rente verder verlaagd tot 1 %.
28 OKTOBER 2008
Zie 20 OKTOBER 2008; Aegon verkeert in ongeveer dezelfde positie als ING, passeert ook het slotdividend over 2008, schrijft inmiddels ook rode cijfers en de staat koopt voor 3 miljard euro speciale aandelen in Aegon onder vergelijkbare condities. De staat verstrekt weliswaar benodigd geld maar doet dat bepaald niet goedkoop. En bij Aegon verschijnen net als bij ING ook 2 overheids-commissarissen met vergaande bevoegdheden.
24 OKTOBER 2008
Alan Greenspan, voormalig voorzitter FED, verklaart in een verhoor door het Huis van Afgevaardigden over de financiële crisis, dat zijn fout is geweest zijn vier decennia lang volgehouden overtuiging dat banken en andere kredietinstellingen zelf het beste in staat zijn de belangen van hun aandeelhouders te beschermen. Dit fundament onder zijn denken is door deze crisis weggeslagen, aldus een ontgoochelde Greenspan.
20 OKTOBER 2008
ING verkeert blijkbaar in zwaar weer. Het slotdividend over 2008 wordt gepasseerd. Over het derde kwartaal van 2008 is volgens voorlopige cijfers een verlies geleden van 500 miljoen euro. Normaal is een verantwoorde optische winst van een paar miljard. Forse afboekingen op allerlei beleggingen veroorzaken de problemen. Foute beleggingen derhalve, en dus falend management. De staat koopt voor 10 miljard euro speciale aandelen in ING die over enige tijd weer zullen worden teruggekocht en vervolgens opgeheven. De staat krijgt periodiek betalingen op de speciale aandelen; hoeveel precies hangt onder meer af van het dividend op de gewone aandelen in de komende jaren. De staat heeft 2 commissarissen bedongen bij ING met vetorecht over strategische beslissingen. In gewoon Nederlands: ING moest met het plasje naar de dokter, moet nu leven volgens de richtlijnen van de dokter en het wachten is op het weer gezond worden van ING.
De olieprijs is na een recordprijs van 147 U.S.-dollar per vat per einde juni jl. gedaald tot nu rond 70 U.S.-dollar per vat. Gehalveerd! In dus maar een paar maanden tijd.
Fortis is inmiddels verder uitgekleed. De belangrijkste resterende delen (zie 3 OKTOBER 2008) werden recent overgenomen door een Franse bank. Fortis is nu een zak met geld met daarbij nog beperkte activiteiten en een portefeuille beleggingen met onduidelijke waarderingen.
14 OKTOBER 2008
IFRS (International Financial Reporting Standards), de boekhoudregels die sinds 2005 in de gehele EU gelden voor beursfondsen en andere grote instellingen, blijken veel minder hard te zijn dan eerder door de IASB (International Accounting Standards Board) werd gepretendeerd. Zie IFRS Comments voor fundamentele kritiek op IFRS en inmiddels is gebleken dat IASB de oren laat hangen naar de wensen van politici. Over niks minder dan de waardering van activa eiste IFRS eerst zus en - bij de opstelling van de derdekwartaalcijfers 2008, midden in de kredietcrisis - nu zo, een majeure aanpassing, die in recordtempo is doorgevoerd. Zus deugde al niet en zo evenmin; zie verder IFRS-boekhoudregels.
12 OKTOBER 2008
EU-staten garanderen interbancaire leningen in de Eurozone, in een poging de vastgelopen interbancaire kredietmarkt vlot te trekken. Banken vertrouwen elkaar niet meer. Wie vertrouwt wie nog wel?
10 OKTOBER 2008
Beurzen wereldwijd zijn vandaag compleet ingestort. De Dow Jones Index Industrials viel terug naar 7882,51. De AEX Index viel terug naar 254,36. De olieprijs is toch weer beneden 90 U.S.-dollar op een meer normaal niveau terechtgekomen.
8 OKTOBER 2008
In een gecoördineerde actie is de rente in Amerika en in Europa (ook in het Verenigd Koninkrijk en in Zweden) met een half procent verlaagd. In Amerika staat de rente nu op 1,50 % en in Europa op 3,75 %.
3 OKTOBER 2008
Ook het Huis van Afgevaardigden heeft het aangepaste plan goedgekeurd waarna president Bush de betreffende wet heeft ondertekend. Het Troubled Assets Relief Programme (TARP) kan worden uitgevoerd; banken kunnen hun lijken in de kast stallen bij de Amerikaanse overheid, in afwachting van betere tijden. Het interbancaire klimaat moet hiermee opklaren.
Zie 28 SEPTEMBER 2008; de inkt was amper droog en de Fortis-deal kon meteen weer de prullenbak in. Fortis-klanten haalden zoveel geld van hun rekeningen dat opnieuw moest worden ingegrepen. Voor 16,8 miljard euro koopt de Nederlandse overheid het Nederlandse deel van Fortis, inclusief ABN Amro. Wat over blijft van Fortis is die genoemde 16,8 miljard euro en activiteiten in België en Luxemburg.
2 OKTOBER 2008
Een iets gewijzigd reddingsplan van de regering-Bush is nu goedgekeurd door de Senaat. Het wordt dezer dagen opnieuw voorgelegd aan het Huis van Afgevaardigden. Senaat en Huis van Afgevaardigden vormen samen het Congres.
30 SEPTEMBER 2008
Mitsubishi UFJ Financial Group, de grootste bank van Japan, neemt voor 9 miljard U.S.-dollar een belang van 21 % in Morgan Stanley en deze zakenbank zal worden omgevormd tot een normale bankholding.
29 SEPTEMBER 2008
Beurzen wereldwijd in vrije val nadat het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden het 700 miljard U.S.-dollar grote reddingsplan van de regering-Bush onverwacht afwees. Veel koersen daalden met meer dan 10 %. Overheden in diverse landen houden belangrijke banken op de been. Onmiskenbaar is het feit dat de veel te veel opgezwollen financiële sector zal moeten inkrimpen.
28 SEPTEMBER 2008
Nederland, België en Luxemburg stoppen 12 miljard euro in Fortis. ABN Amro, dat nog niet geïntegreerd was in Fortis, zal worden afgestoten.
26 SEPTEMBER 2008
Washington Mutual (WaMu) is omgevallen. Deze grootste spaar- en kredietbank in de U.S.A. leed dit jaar miljardenverliezen door de hypotheek- en kredietcrisis. Het aandeel WaMu kelderde in een jaar tijd meer dan 94 %. WaMu had zichzelf te koop gezet, maar niemand hapte toe. Klanten haalden in voorbije dagen massaal hun geld op. En dat dwong de FED tot ingrijpen. WaMu is geannexeerd door de FED en die heeft voor 1,9 miljard U.S.-dollar de bankactiviteiten van WaMu verkocht aan JP Morgan Chase, waarmee de rekeninghouders toegang blijven houden tot hun geld. De FED draait op voor naar verwachting 31 miljard U.S.-dollar aan afwaarderingen van slechte leningen.
De Britse bank HSBC, de grootste bank in Europa, schrapt 1.100 banen bij zijn wereldwijde zakenbankactiviteiten. Sinds begin 2007 heeft HSBC al forse verliezen geleden door de financiële crisis.
22 SEPTEMBER 2008
Volgens de econoom Willem Buiter werd in 2006 in de U.S.A. 40 % van de totale winsten gerealiseerd in en door de financiële sector, die enorm is uitgedijd. De staart kwispelt de hond in plaats van de hond zijn staart. Het zal ooit wel weer gaan uitdijen maar nu gaat er gesaneerd worden. Er zijn te veel banken, verzekeringsmaatschappijen, pensioenfondsen en andere financiële instellingen die rommel op hun balans hebben staan. Eindeloos herverpakt beleggingspapier, waarvan niemand de waarde weet. Deze instellingen vertrouwen elkaar niet meer. Het systeem dreigt vast te lopen. De president van de U.S.A. schrapte zijn normale verplichtingen en hield crisisberaad, waaruit nog deze week een wettelijke regeling tot stand moet komen voor een vangnet van voorlopig 700 miljard U.S.-dollar. Hier kunnen instellingen nader te bepalen delen van hun rommel deponeren, waarna hun balansen weer toonbaar zullen worden, en banken hun rol kunnen blijven spelen ten behoeve van de reële economie. Er is geen alternatief. Zonder vangnet zouden veel banken omvallen en is het eind zoek. Nu kan er redelijk ordelijk gesaneerd worden. Vast staat dat veel financiële banen verloren zullen gaan, veel financiële instellingen zullen flink kleiner worden en een aantal zal helemaal verdwijnen. Minder activiteit, minder winst en dus minder belastinginkomsten voor overheden, dit alles leidt onontkoombaar tot een economische neergang.
21 SEPTEMBER 2008
Bekend feit was al jaren dat de financiële sector veel groter is geworden dan nodig is voor de reële economie. Het zou allemaal veel minder zijn wanneer iedereen zich zou beperken tot gewone transacties; hypotheken, spaarrekeningen, beleggingen in aandelen en obligaties. Het begon ooit met opties, papier zonder meer, en daar is een heleboel papier bijgekomen, met gisteren nog een triple A rating en vandaag blijkt het plotseling niks meer waard te zijn. Beleggingspapier, waarvan niemand meer wist wat de risico's zijn maar toch gewild omdat rendement werd beloofd wat wel bijna nagejaagd moest worden bij een lage algemene rentestand. Een te lage rentestand veroorzaakt mijns inziens veel ellende. Fictief fiscaal rendement is 4 % in Nederland. Op een gewone spaarrekening werd dat niet vergoed en zo zwicht men voor de belofte van hogere rendementen terwijl men het risico uit het oog verliest.
Ik zei iets over opties en velen vielen vervolgens over mij heen. Welnu, met aandelen is niks mis zei ik eerder al en evenmin met opties mits men daar verstandig mee om weet te gaan. Mijn kritiek richt zich op onverstandig handelen en het klakkeloos navolgen van wie dan ook. Inderdaad - het afdekken van grote risico's is in elke onderneming en bij elke beleggingsportefeuille broodnodig. Waar het in bedrijven of bij particulieren ook om gaat, rendement maken kan niet zonder het lopen van risico. Leven zonder risico is niet mogelijk. Maar te veel risico kan dodelijk zijn. Producenten willen grote risico's veelal afwentelen; anderen zoeken risico juist op in hun jacht naar méér rendement. Opties bestaan bij de gratie van vragers en aanbieders van velerlei vormen van risico. Financieel management betreft de zorg voor een gezonde financiële organisatie en bij de vraag 'hoe houden we alles gezond?' kunnen opties zeer wel van pas komen. De (reële) optietheorie verschaft instrumenten waarmee risico's gezien en beheerst kunnen worden. Centraal staat de prijs of koers van een vermogensobject. De theoretische prijs van een call optie is een functie van de prijs van een put optie, de rentestand, de looptijd, en nog zo het een en ander. De optiehandel is een 'zero sum'-game; de winst van de koper is het verlies van de verkoper of omgekeerd. De daadwerkelijke uitvoering van de handel samen met de administratieve afwikkeling ervan is een dienst die verleend wordt aan zowel koper als verkoper en daarvoor moet provisie worden betaald. Voorts zijn er belastingen; de zuivere winst is minder dan het ruwe inkomen als we het positief houden. En negatief, het echte verlies is incluis provisies enzovoorts ook hoger dan het directe (koers-)verlies. Een ander woord voor opties is 'derivaten'. Het zijn allemaal afgeleide vermogensobjecten. De basis is altijd iets anders - iets van waarde - en de prijs van een optie hangt direct samen met de prijs van de onderliggende waarde, bijvoorbeeld de koers van een aandeel. Het gaat hierbij om 'financiële' opties; daarnaast bestaan ook zogenaamde 'reële' opties. Voor waardepapieren bestaan vaak bekende prijzen, de actuele beurskoersen, en de hamvraag is of deze koersen juist zijn. Zo niet, dan is sprake van onder- of overwaardering. Centraal in de optietheorie staat het zogenoemde arbitrageprincipe: vermogensobjecten of portefeuilles die onder alle omstandigheden hetzelfde resultaat opleveren, hebben dezelfde prijs. De te vergelijken portefeuilles zijn echter vaak verschillend samengesteld en het is maar de vraag of onder letterlijk álle omstandigheden het een identiek is aan het ander, behalve optisch ook werkelijk. De prijs van de optie is een functie van de volatiliteit van de onderliggende waarde, maar rekenmodellen waarbij de weg naar beneden evenzeer meetelt als de weg naar boven, deugen niet. Dit geldt bijvoorbeeld voor de befaamde Black and Scholes-formule waarbij aandelenkoersen worden geacht log-normaal verdeeld te zijn. De weg naar beneden is echter slechts van belang tot aan de uitoefenprijs voor een call optie. Het gebied beneden de uitoefenprijs is irrelevant. De vooronderstelde symmetrie bestaat niet. De optietheorie biedt waarderingsmethoden en daarmee een basis voor besluitvorming overal waar de te maken keuze is te formuleren in termen van opties, feitelijk strategische mogelijkheden c.q. aanwezige vrijheidsgraden. Maar die waarderingsmethoden moeten wel degelijk met de nodige korrels zout worden genomen want daarbij wordt méér voor waar aangenomen dan is bewezen. Ik verwijs ter zake naar een drietal papers die GRATIS te downloaden zijn op www.ssrn.com/author=333079 te weten SSRN_ID609102_'Modigliani-Miller's Proposal' Démasqué, SSRN_ID756105_The One and Only Standard WACC (waarin de tweede propositie van Modigliani en Miller is ontmaskerd) en SSRN_ID604643_CAPM Failure & New CAPM Relationship ter illustratie van het feit dat ook veel van de optietheorie niet is wat het lijkt, want er wordt gerekend met discrete rentetarieven waar continue interest geboden is en er worden vergelijkingen gemaakt die mank gaan.
17 SEPTEMBER 2008
De FED neemt een belang van liefst 80 % in AIG in ruil voor een zak geld die nodig is om te voorkomen dat AIG failliet gaat. Dat zou grote schade toebrengen aan de economie in de U.S.A. en daarbuiten.
Delen van Lehman Brothers waar 10.000 mensen werken worden voor 1,75 miljard U.S.-dollar overgenomen door de Britse bank Barclays.
15 SEPTEMBER 2008
Lehman Brothers vraagt uitstel van betaling aan (Chapter 11) en Merrill Lynch wordt van een faillissement gered middels overname door Bank of America; er volgt een bod in aandelen. De koers van Merrill Lynch was de afgelopen week gekelderd. AIG wil diverse bedrijfsonderdelen verkopen, kortom deze grootste verzekeraar in de wereld hapt naar lucht. De koers van AIG was eerder al zwaar onderuit gegaan; aan het begin van 2008 bedroeg de koers nog meer dan 60 U.S.-dollar. Het ging vandaag nog eens ruim 60 % naar beneden, van 12,14 naar nog slechts 4,76 U.S.-dollar. Wat de gek er voor geeft. Van serieuze koersvorming is al langere tijd geen sprake en dat geldt feitelijk voor alle beurzen wereldwijd. De olieprijs is inmiddels gezakt tot ruim 90 U.S.-dollar.
13 SEPTEMBER 2008
Crisisoverleg in Amerika met de FED over het dreigende omvallen van Lehman Brothers. Deze in grootte vierde zakenbank heeft miljarden verloren in de hypotheek- en kredietcrisis. Driekwart van de aandelenkoers ging in de voorbije dagen al verloren.
8 SEPTEMBER 2008
De directies van Fannie Mae en Freddie Mac zijn op straat gezet. De reserves zijn ontoereikend om dreigende zware verliezen te kunnen opvangen. Het Amerikaanse Ministerie van Financiën heeft thans de volledige controle over beide hypotheekbanken. De overheid pompt geld in beide banken in ruil voor nieuw uitgegeven aandelen. Voor de gewone aandeelhouders resteert een minderheidspositie van vooralsnog 20 %. Een feit is dat die aandelen toch al praktisch waardeloos waren geworden. De eens zo schijnbaar veilige belegging van aandelen in hypotheekbanken moest hier de eerste klappen opvangen.
General Motors, Ford en Chrysler, de drie grote autofabrikanten in Detroit, vragen de overheid om hulp in de vorm van leningen tot in totaal tussen 25 en 50 miljard U.S.-dollar, om de zware tijden te overleven.
19 AUGUSTUS 2008
Zie 9 en 15 JULI 2008; het stond nu in het zakenblad Barron's, het bericht over de feitelijke nationalisatie van Fannie Mae en Freddie Mac, waarvan de aandelenkoersen thans kelderden met nog eens ruim 20 %.
14 AUGUSTUS 2008
Eerste halfjaar 2008 rapportage ING Groep N.V.
De directe verliezen op de kredietportefeuille zijn netto 44 miljoen euro en daarnaast zijn er andere verliezen - een veelvoud van die 44 miljoen euro, het loopt in de miljarden - die wel op de balans verantwoord zijn maar niet op de V/W-rekening, omdat het zou gaan om vooralsnog papieren verliezen. ING - zich verschuilend achter IFRS - miskent de werkelijkheid. Papieren verliezen i.e. niet geïncasseerd, maar wel degelijk reëel. ING en IFRS gebruiken ten onrechte het woord 'realiseren' waar bedoeld is 'incasseren'.
Zolang renten plus aflossingen van een uitgezette lening correct voldaan worden, is - aldus IFRS - geen sprake van "impairment". Wel erkent IFRS dat sprake kan zijn van een daling van de fair value van het betreffende asset i.e. de nog te verwachten renten plus aflossingen, contant gemaakt tegen het geldende rentetarief per balansdatum. Bijvoorbeeld bij stijgende rente daalt de fair value, maar volgens IFRS is dat niet van belang zolang "future cash flows are not affected". Indien renten plus aflossingen "may not be fully recovered" dan is wel sprake van "impairment", af te rekenen via de "loan loss provision" op de balans. Additions/releases to/from the loan loss provision are reflected in the P&L as risk costs, aldus IFRS.
Een daling van fair value is een onontkoombaar verlies over de beschouwde periode, los van wat de oorzaak is van zo'n daling. IFRS redeneert niet zuiver. Ook inzake aandelen van bijvoorbeeld Royal Dutch Shell in portefeuille (en hetzelfde geldt voor nog een heleboel assets meer) zien ING en IFRS de werkelijkheid maar voor de helft. Wel wordt een koersdaling per balansdatum "recognised in the revaluation reserve in shareholders' equity", maar niet (tenzij in speciale omstandigheden) in de V/W-rekening. Welnu, dan deugt de V/W-rekening dus niet. De balans, de verlies- en winstrekening en de staat van herkomst en besteding der middelen zijn door ING en IFRS uit elkaar gespeeld. Met alle gevolgen van dien.
Begin- en eindbalans, verlies- en winstrekening over de tussenliggende periode en het SHBM- ofwel kasstroomoverzicht zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Er kan geen euro, geen dime en geen cent ongezien verdwijnen of zomaar ergens vandaan komen.
Balance sheet and results are permanently coupled together
Valuation (in a different way) of assets and liabilities affects both total balance and the size of net income i.e. profit. Words of similar purport are written down everywhere in economic literature. One upholds the connection between the balance sheet and the profit and loss account but in theory, as well as in practice people bungle with this truth. This is an illustration of the fact that the followed way, i.e. that profit is 'total sales minus total costs', has a dead end. An anomaly - 'a paradigm shift' is required. Severing the connection between the balance sheet and profit and loss account - with the exception of in-payments (owners' investments) and repayments (withdrawals) of capital stock - should not happen. In fact, this is a plea to restore the paradigm that true balance sheets and the one only period profit and loss account - these accounts have lasted for centuries - should be permanently coupled together.
Winst is niet alleen de uitkomst maar ook het vertrekpunt van heel veel. Winstbepaling en in het verlengde rendementsbepaling en vervolgens het beschouwen van 'return to capital' ten opzichte van 'cost of capital' blijft in elke onderneming hoofdpunt voor menig manager. Daar kan ook geen controller en geen belegger aan voorbij.
1 AUGUSTUS 2008
Ook de Britse huizenprijzen zakken hard en snel.
30 JULI 2008
De huizenprijzen in de U.S.A. zijn in een vrije val beland. In een aantal steden zijn in mei jl. ten opzichte van een jaar geleden prijsdalingen van meer dan 20 % gesignaleerd.
17 JULI 2008
De aandelen van zakenbank Lehman Brothers hebben sinds het begin van dit jaar 79 % van hun waarde verloren, waarvan 30 % in deze maand. De topman zocht in landen als Zuid-Korea vergeefs naar partners. Het versterken van het eigen vermogen middels nieuwe minderheidsaandeelhouders is tot op heden niet gelukt.
15 JULI 2008
Fannie Mae en Freddie Mac dreigden om te zullen vallen met onafzienbare gevolgen voor de huizenmarkt in de U.S.A. en daarom grijpt Washington nu in. Ongelimiteerde aantallen aandelen van beide private ondernemingen zullen door de overheid worden opgekocht, waarmee ze feitelijk worden genationaliseerd.
9 JULI 2008
Aandelen en obligaties in Fannie Mae en Freddie Mac worden massaal gedumpt. Deze twee grootste door de overheid gesponsorde hypotheekverstrekkers spelen een belangrijke rol in de Amerikaanse huizenmarkt. Sinds begin dit jaar verloren beide aandelen meer dan 60 % van hun beurswaarde die nu gedaald is tot het laagste niveau in meer dan 14 jaar.
4 JULI 2008
De ECB verhoogt de rente tot 4,25 %. De Europese inflatie bedraagt 4 %; dit is twee keer de 2 % die de ECB wenselijk acht. De reële rente is dus hoegenaamd nul.
27 JUNI 2008
Fortis betaalde 24 miljard euro voor delen van ABN Amro en heel Fortis is op de beurs inmiddels zo ver in waarde gedaald dat het nog maar circa 23 miljard euro waard is. Het interimdividend is geschrapt; dat is een slecht teken. Er volgt een aandelenemissie en er worden activiteiten afgestoten. Verwoede pogingen om de kas te spekken. Kredietbeoordelaar S&P maakte gisteren bekend de rating van Fortis te heroverwegen.
17 JUNI 2008
AIG (American International Group) stuurt de eigen topman de laan uit na druk van de aandeelhouders. AIG leed de afgelopen twee kwartalen recordverliezen en zag de koers van het aandeel recent halveren. AIG is de grootste verzekeraar in de wereld, met een grote divisie vermogensbeheer en zelfs een vliegtuigleasemaatschappij, en is actief in meer dan 100 landen.
8 JUNI 2008
De olieprijs bereikt dezer dagen steeds nieuwe recordhoogten; met vandaag 139 U.S.-dollar per vat. De rente in Amerika (federal funds rate) staat inmiddels op nog maar 2 % rond. De rente is door de FED het afgelopen jaar flink verlaagd om de rust op de financiële markten te herstellen en de Amerikaanse economie een duwtje in de rug te geven, aldus FED-voorzitter Ben Bernanke.
1 APRIL 2008
Het aandeel Citigroup noteert bijna een derde van de waarde die er was vóór de kredietcrisis.
25 MAART 2008
Na woedende reacties van veel aandeelhouders over het bod van 2 U.S.-dollar per aandeel, en dreiging van een nieuw bod van andere partijen, heeft JP Morgan Chase het bod verhoogd tot 10 U.S.-dollar per aandeel. Vooral ook om de medewerkers van Bear Stearns (vaak tevens aandeelhouder) te behouden.
18 MAART 2008
Bear Stearns gaat voor 2 U.S.-dollar per aandeel, een prikje, over naar JP Morgan Chase. Het lijkt echt een koopje. Alleen al het kantoor van Bear Stearns op Madison Avenue is meer dan 1 miljard U.S.-dollar waard. Vorig jaar in januari was de koers nog 171 U.S.-dollar. Bear Stearns overleefde de Amerikaanse depressie, oorlogen en alle eerdere crises op de aandelenmarkten. Bear Stearns werd de afgelopen 5 jaar steeds aangewezen als het meest bewonderde bedrijf van Wall Street door het zakenblad Fortune.
15 MAART 2008
Een grote Zwitserse bank, een grote Amerikaanse verzekeraar, gerenommeerde firma's lijden verliezen, voor het eerst in hun bestaan. Nu is één van de grootste Amerikaanse zakenbanken, Bear Stearns, met de meeste ervaring in risicomanagement, in zware verliezen terecht gekomen, een unicum in de 85-jarige bestaansgeschiedenis. Binnen enkele minuten daalde de Dow Jones index met 300 punten. Iedereen loopt zenuwachtig rond. Het aandeel Bear Stearns daalde met ruim 43 %. Ook Citigroup, Lehman Brothers en Bank of America kregen enorme koerstikken.
14 MAART 2008
De goudprijs staat op 997,50 U.S.-dollar per ounce (31,1 gram), een nieuw record. De prijs van ruwe olie staat op de nieuwe recordhoogte van 110,70 U.S.-dollar per vat. Sinds 12 jaar stond de U.S.-dollar niet zo laag tegenover de Japanse yen als nu, te weten 99,80 yen. Ook een nieuw dieptepunt tegenover de euro: 1 euro = 1,5592 U.S.-dollar. De rente in Amerika is in een paar forse stappen verlaagd tot 2,25 % teneinde een kwakkelende economie te stimuleren.
5 MAART 2008
Bij de schandalen Enron, WorldCom en Tyco in de U.S.A. ging het om foute individuen. In Duitsland wordt nu het systeem zelf aan de kaak gesteld, nadat de topman van Deutsche Post als belastingontduiker ontmaskerd is. Arbeid en kapitaal werkten altijd samen: er gold Mitbestimmung. De elite hoort brandschoon te zijn.
2 JANUARI 2008
Zes Golfstaten vormen voortaan (nu, per januari 2008) een gemeenschappelijke markt met vrij verkeer van personen, kapitaal en goederen. GCC, Gulf Cooperation Council, omvat Koeweit, Qatar, Oman, Bahrein, de Verenigde Arabische Emiraten en Saoedi-Arabië. Het nieuwe handelsblok telt ruim 35 miljoen inwoners. In 2010 zal een gezamenlijke munteenheid worden ingevoerd.
De U.S.-dollar is nog steeds de grootste sleutelvaluta. De euro wordt gestaag belangrijker. Het aandeel van de euro in de wereldvalutareserves is nu 26,4 %.
|
