KR. Kredietcrisis 200724 DECEMBER 2007
Olie en andere grondstoffen, en voedsel, en water, het wordt meer en meer schaars. Hier zal om gevochten worden, economisch, politiek, en erger.
21 DECEMBER 2007
De Amerikaanse zakenbank Bear Stearns heeft een kwartaalverlies geleden vanwege een afschrijving van 1,9 miljard U.S.-dollar op beleggingen in verband met hypotheken en dit is de eerste keer in de 84-jarige geschiedenis van de bank dat rode cijfers worden geschreven. Zie 17 JANUARI 2007; de olieprijs ging in juni jl. door de grens van 70 U.S.-dollar per vat en bereikte eind november een record van bijna 100 U.S.-dollar per vat. Voor de Dow Jones Industrials Index was dit blijkbaar geen probleem, want deze index ging in juli nipt door de grens van 14.000 punten, zakte daarna binnen drie weken tot beneden 13.000 punten om weer omhoog te gaan tot een nieuw record van royaal boven 14.000 punten en vervolgens opnieuw omlaag tot royaal beneden 13.000 punten. Nu fladdert de index tussen beide (hoge) grenzen in. De rente in Amerika is in een paar stapjes verlaagd tot 4,25 % en in Europa in twee stapjes verhoogd tot 4 % rond.
3 FEBRUARI 2007
Jaap van Duijn in De Telegraaf: 1964 record krapte op de arbeidsmarkt. Het was 20 jaar eerder oorlog met laag geboortecijfer. De lonen stegen in 1964 met 18 %. Het was het begin van de beruchte loon-prijs-spiraal. Vanaf 1945 geboortegolf en die mensen gaan nu en in de komende jaren met pensioen. Er was geen oorlog, maar wel malaise en stagflatie in de tweede helft van de jaren zeventig van de twintigste eeuw, gevolgd door een diepe recessie. Een laag geboortecijfer rond 1980 en een kwart eeuw later zien we nu weer krapte op de arbeidsmarkt.
26 JANUARI 2007
Voor het eerst sinds 2002 zijn er in Nederland meer optimisten dan pessimisten. Het vertrouwen van consumenten is tot recordhoogte gestegen, aldus meldt het CBS.
17 JANUARI 2007
De olieprijs is 52 U.S.-dollar. De Dow Jones Industrials Index staat op een all-time hoogte van 12.585,08. Het IMF (Internationaal Monetair Fonds) zegt dat de wereldeconomie één van de sterkste na-oorlogse perioden beleeft. Lage olieprijs betekent lage inflatie en dus lage rente en dat stimuleert de economie. Solide groei, van de wereldeconomie, al 5 jaar op rij. In de U.S.A. afnemend groeitempo wegens afkoelende huizenmarkt. De Europese economie wordt steeds robuuster en biedt tegengas voor de afzwakkende Amerikaanse economie. Duitsland realiseert ruim 1/5 van de Europese economie en doet het uitstekend; de ZEW-index steeg van min 19 in december jl. naar min 3,6 nu. En dat ondanks de recente verhoging van de btw van 16 % naar 19 %. Duitsland groeide met recordcijfer 2,7 % in 2006. De rente in Amerika staat op 5,25 % en in Europa op 3,5 %.
BOVENSTAANDE KRONIEK BEGINT OP 17 JANUARI 2007 EN GEEFT WEER WAT ER ZOAL IN HET NIEUWS IS OVER DE ONTWIKKELINGEN IN DE FINANCIËLE WERELD, MET HIER EN DAAR DE VISIE VAN AUTEUR IR J.F. JACOBS.
In Business 2000+, een uitgave in Oost-Nederland, stond lange jaren een column over beleggen van de hand van Ir J.F. Jacobs. Onderstaand - letterlijk - een weergave van zijn laatste column in december 1998.
Eindnoten - ter toelichting - zijn later toegevoegd.
Geitenhandel
Het drama rondom D'n Anwas is maar het topje van een ijsberg. Met deze bijdrage heb ik in de afgelopen jaren duidelijk willen maken dat aandelenhandel vergelijkbaar is met alle handel. Ik heb geen verstand van geiten en dus waag ik mij niet aan de geitenhandel of woorden van gelijke strekking heb ik meermalen in deze ruimte geschreven. Wat aandelen zijn moet je drommels goed weten voordat je je goeie geld daaraan waagt. Er is niks mis met geiten voor bekwame geitenhoeders. Die kunnen daar een goedbelegde boterham aan verdienen. Ook al dreigen voortdurend gevaren en zijn er grote risico's. Wie er werkelijk verstand van heeft en hart voor zo'n zaak die weet daar wel weg mee. Voor anderen is het niks gedaan. Toch pakken huisvrouwen, taxichauffeurs en studenten de telefoon en geven effectenorders door alsof het niks is.1) Zo'n telefoontje plegen kan natuurlijk iedereen. De toegang tot de aandelenhandel kent geen drempel. Maar de mensen zouden wijzer moeten zijn. Ik gun iedereen het beste en ik ontzeg niemand te profiteren van de mogelijkheden die de effectenbeurs te bieden heeft.2) Bezint echter eer gij begint. Weet wat je doet. Dat dit jaar gekenmerkt zou worden door volatiliteit in de koersvorming schreef ik al begin dit jaar toen menigeen dat woord nog niet kende. Nu weet iedereen wat het betekent. Maar dat de koersen zo wild heen en weer zouden zwiepen had ik echt niet voorzien. Gekkenwerk op het Damrak constateerde ik kortgeleden en er is nu niemand meer die er nog een touw aan vast kan knopen.3) Dat de winst van Elsevier lager uitkomt dit jaar is geen verrassing. Ik voorspelde in een commentaar bij de halfjaarcijfers een lagere jaarwinst. Niet om de redenen die Elsevier er bij de laatste winstwaarschuwing aan de haren bijsleept. Die zullen ongetwijfeld ook wel meespelen maar het echte kwaad zit dieper en reikt naar mijn stellige overtuiging ook verder. Ik zie er echt geen gat meer in. De aandelenhandel is totaal verziekt. Het is het spiegelbeeld van jaren her. Toen schreef ik in deze bijdrage dat het net was of niemand aandelen wilde hebben. Hoe spotgoedkoop de meeste fondsen toen ook waren. Niet te slijten. Aan de straatstenen nog niet. Aandelen leken toentertijd besmet. Nu hoeft er maar even een naam te vallen of een wilde run op zo'n fonds vindt plaats. Morgen een ander verhaal en even hard gaat het dan ook weer de andere kant op. Wegwezen. Ik stop ermee. Een niet mis te verstaan signaal. Er komt een nieuwe tijd. Morgen handelen we net zo gemakkelijk met Meppel als met Milaan.4) De concurrentie wordt messcherp. Terwijl niemand een goed zicht heeft op het rendement. Veel managers klampen zich vast aan de kasstroom. Als drenkelingen aan wrakhout. Uitdrukkingen als 'cash is king' en 'cash is a fact' suggereren dat de kasstroom in tegenstelling tot de winst wel een hard feit is. Maar kasstroomcijfers zijn evenzeer afhankelijk van ad hoc beslissingen van het management als de winstcijfers. Aandacht voor de kasstroom omdat de winst onbetrouwbaar zou zijn is niet terecht want geen kasstroom kan goedmaken wat bij de winst verkeerd is. Het zijn immers verschillende grootheden. Nodig is een goed inzicht in de diverse uiteenlopende grootheden die allemaal onderling moeten samenhangen want geen cent, geen dime en geen euro kan ongezien verdwijnen of zomaar ergens vandaan komen. Maar zelfs wetenschappers lichten de hand met de samenhang die dient te bestaan tussen balans en verlies- en winstrekening. Meer kasstroom garandeert nog geen extra winst. Weliswaar zijn er met een dikke portemonnee geen liquiditeitszorgen maar prima cash flows alleen en ook fiscaal goede winsten vertellen niet het hele verhaal. Voor betaalde belasting geldt hetzelfde als voor betaalde rente; de verrichte betalingen in enige periode zijn meestal niet gelijk aan de lasten in dezelfde periode. De beste controllers weten dat de werkelijke gang van zaken niet blijkt uit de officiële cijfers die veelal zijn gebaseerd op nominale en niet op werkelijke waarden. Soms gaat het beter maar het kan ook veel slechter gaan dan uit de cijfers blijkt. Onbewezen cijfers, weg ermee. Geloof geen enkel cijfer. Eis het bewijs. Het was in de wetenschap altijd 'absit reverentia vero' (Ovidius). Een open discussie. Uitwisseling van argumenten. Op zoek naar de waarheid. Maar we hebben inmiddels commerciële universiteiten waarvoor het aloude eerbied voor de waarheid niet meer boven alles geldt. En dan druk ik mij voorzichtig uit. Ik ben geschrokken van wat ik heb aangetroffen.5) Verantwoord beleggen kan alleen in goed bestuurde bedrijven. Ondernemingen beter besturen. Daar moet het beginnen. Ik staak mijn zakelijke beleggingsactiviteiten en dus ook deze bijdrage en ga verder werken aan de broodnodige nieuwe inzichten op het terrein van Bedrijfseconomie/Financieel Management.6) Ik dank mijn lezers voor het in mij gestelde vertrouwen. Het ga u goed.
Ir J.F. Jacobs is directeur van JBA-Databank in Enschede www.jbadatabank.com 1) Telefoon, het internet-bankieren moest nog beginnen.
2) Er waren al wel opties, futures en zo meer, maar dat was destijds allemaal nog beperkt.
3) Toen dus al niet meer.
4) De gulden stond op het punt ingewisseld te worden voor de euro.
5) Natuurlijk, ik ben mij daarvan bewust, is er altijd enige verwevenheid tussen 'waarnemer' en 'waarneming', maar ik ben oprecht geschrokken van wat ik - ter zake van het vraagstuk van de winstbepaling - tegenkwam in de literatuur en op mijn rondgang, vragend, tot aan de universiteiten van Cambridge en Harvard aan toe.
6) Verder onderzoek heeft inmiddels gevoerd tot 7 NOVITEITEN op het terrein van Bedrijfseconomie/Financieel Management. |
